{$name}وبلاگ

 در جشنواره تجسمی مقاومت، گنجینه بزرگی برای انیمیشن ایجاد شد  
دبیر بخش انیمیشن جشنواره تجسمی مقاومت در گفتگو با صاحب نیوز؛در کل به‌نظرم این انیمشین‌ها عرق ملی و دینی بچه‌ها را از سنین پایین تقویت می‌کنند. خیلی مهم است که انیمشین‌های دفاع مقدسی قهرمانان دست یافتنی باشند آدم‌های عادی که قهرمان شدند‌ و این در ذهن بچه‌ها حک شود‌.
 
صاحب نیوز - جشنواره مقاومت بهانه‌ای شد تا با استاد سید علیرضا گلپایگانی عضو هیئت علمی گروه انیمیشن دانشگاه هنر مدیر موسسه تخصصی انیمیشن ” حرکت کلیدی ” تهیه کننده و کارگردان انیمیشن و از اهالی شناخته شده و صاحب نظر عرصه انیمیشن که دبیر بخش انیمیشن جشنواره تجسمی مقاومت است از طرف صاحب نیوز گفتگویی داشته باشیم. هرچند در کمال تعجب در حین این گفتگو متوجه شدیم که بخش انیمیشن مقاومت بطور جداگانه و همراه با جشنواره تجسمی مقاومت و در زمانی دیگر برپامی شود آن‌هم بصورت دو سالانه که این خود سوال بر انگیز بود.سید علیرضا گلپایگانیصاحب نیوز : ما بیشتر از سینمای دفاع مقدس شنیده‌ایم تا محصولات دیگر مثل انیمیشن، شما به‌عنوان یکی از استاید انیمیشن کشور، انیمشین دفاع مقدس را چطور می‌بینید؟خوشبختانه در طی سال اخیر اتفاقاتی رخ داد که بخشی برنامه‌ریزی شده بود مانند کار رضا میرکریمی که مجموعه «هشت سردار» را با تکنیک کمیک موشن است. خود ما مجموعه«شجاعان» را درباره قهرمانان هوانیروز است تهیه دیدیم. در کل به‌نظرم این انیمشین‌ها عرق ملی و دینی بچه‌ها را از سنین پایین تقویت می‌کنند. خیلی مهم است که انیمشین‌های دفاع مقدسی قهرمانان دست یافتنی باشند آدم‌های عادی که قهرمان شدند‌ و این در ذهن بچه‌ها حک شود‌. این حیطه حتی تاثیرگذارتر از سینماست و کار روی کودک نوجوان هرچند دراز مدت است ولی ماندگاراست متاسفانه، سرمایه‌گذاری دراین عرصه چون سود ندارد چندان آن را جدی نمی‌گیرند. اما در این قضیه مشکل داستان را هم داریم است.باید سعی کنیم اگرشخصیت‌های واقعی استفاده می‌کنیم طراحی شخصیتها و فضا سازی آن  وداستانش مناسب فضای انیمیشن باشد. داستان انیمیشن دفاع مقدسی باید جذاب و ساده باشد تا کودک و نوجوان آن را بپذیرد.صاحب نیوز : نقش رسانه‌ها را درمعرفی انیمیشن دفاع مقدس چگونه ارزیابی می‌کنید؟تبلیغ  و معرفی درست رسانه‌ها به‌خصوص تلویزیون در شناخت و معرفی خیلی اهمیت دارد مثلا ساعت پخش انیمیشن  و منظم بودن آن مهم است و در کل جدی گرفتن انیمیشن در این فضا تاثیر زیادی دارد.صاحب نیوز : جشنواره مقاومت در این عرصه چقدر توفیق داشته است؟این روزها زمان برپایی جشنواره فیلم مقاومت است، امامتاسفانه قسمت انیمشین آن جداست. من دبیر بخش انیمیشن جشنواره تجسمی مقاومت هستم و با این وجود خودم هم در تولید محصول انیمیشن دفاع مقدس حضور داشتم، انیمیشن‌های جشنواره در این بخش پخش شد اما سوالم این بوده که چرا بخش انیمیشن در بخش تجسمی برگزارمی‌شود و دربخش جشنواره فیلم نیست در حالی‌که ارتباطی به هنر تجسمی ندارد البته خوشحالم که بطور کلی انیمیشن در این جشنواره حضور دارد و دوستان در بخش تجسمی به من فرصت زیادی برای کار دادند در انیمشین جشنواره سه دوره انیمشین مقاومت در بخش تجسمی  برگزار می‌شود ما۱۵ فیلم کوتاه انیمشین را سفارش دادیم و گنجینه بزرگی در جشنواره ایجاد شد و بعضی از این فیلم‌ها به موفقیت‌های خوبی دست‌یافتند به جشنواره‌های تخصصی دنیا هم رفتند من به عنوان دبیر بخش حرکت جالبی دیدم و هنرمندان خوبی جذب شدند که با مضمون مقاومت علاقه‌مند شدند از انها خواستم تا نگاه خودشان را به مقاومت داشته باشند افراد براساس قابلیت‌ها و توانایی‌ها انتخاب شدند هنرمندان را باید جذب کرد جشنواره‌های موضوعی اغلب این ریسک را دارند.مجموعه انیمیشن « " شجاعان "صاحب نیوز : فرخوان جشنواره برای بخش انیمشین چه چیزی بود؟این که هنرمند نگاهش را درعرصه مقاومت با دیدی جهانی داشته باشد و هرآنچه خودشان از مقاومت به ذهن دارند کار کنند تا خلاقیت در آثار باشد و خوشبختانه چنین فضایی هم ایجاد شدصاحب نیوز : در این بخش مهمان خاصی از خارج از کشور هم دارید؟نه؛ متاسفانه به ما قول داده بودند تا مهمانان شاخصی دعوت کنیم که عملی نشد اما یک فیلم از فرانسه داشتیم که مسلمانی در فرانسه ساخته بود که فوق‌العاده عالی بود درباره یک سرباز فرانسوی در آفریقا بود یک فیلم با نگاهی انسانی و خیلی عالی بودصاحب نیوز : اگربخواهید یک انیماتور خوب و توانا را به جشنواره تجسمی دعوت کنید چه کسی را انتخاب می‌کردید؟با مطالعه که روی فیلم‌ها و آثار انیمیشن  دارم معتقدم فیلم‌ها این بخش کم نیستند، افرادی که نگاه آزادیخواهانه و انقلابی دارند. لذا من فکر می‌کنم فیلم‌سازان انیماتور مستقل را دعوت می‌کردم هنرمندانی که وابسته به‌جایی نیستند زیرا این هنر گرانقیمتی است و نیاز به سرمایه دارد در کنار اینها تکنیک‌های پیشرفته ایجاد شده  که کمک کرده انیماتورها فیلم‌های مستقلی بسازندصاحب نیوز : مثلا اقای میازاکی انیماتور ژاپنی؟میازاکی دنیای عجیب وغریبی دارد خیلی ژاپنی است که هویتش را حفظ کرده و یک هنرمند ویژه است بله، به‌‌نظرم او از هنرمندانی است که می‌توان در موردش فکرکرد و برای جشنواره تجسمی انیمیشن مقاومت دعوتش کردصاحب نیوز : کدام فیلم انیمیشن توانست استاندارد بین‌المللی پیدا کند؟فیلم «تونل» ساخته خانم کشکولی‌نیا بود که سال گذشته پخش شد فیلم درباره مبارزه مردم غزه بود که بسیارتاثیرگذار بود 
رسیدعلیرضا گلپایگانی استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران است که علاوه برتدریس، تاکنون آثار شاخصی در عرصه انیمیشن، تهیه‌کنندگی یا کارگردانی داشته است
نویسنده : اسماء معتمدی 
دکترسیدعلیرضا گلپایگانی استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران است که علاوه برتدریس، تاکنون آثار شاخصی در عرصه انیمیشن، تهیه‌کنندگی یا کارگردانی داشته است. ازجمله «هویت» درباره جانبازان، «آقای مهربان» درباره امام رضا، مجموعه «پهلوانان»، «مرد دریا» بر اساس یکی از اشعار مولوی و... . همچنین چند میان پرده برای جام جهانی فوتبال2014 و عید نوروز و... نیز در کارنامه کاری او ثبت شده است. 
    
امسال برای اولین بار تصاویر مجموعه انیمیشن «پهلوانان» روی نوشت‌افزار مدارس استفاده شده است، نظر شما به‌عنوان تهیه‌کننده چیست؟
کارخوبی است هرچند انتظار داشتیم زودتر از اینها انجام شود چون پهلوانان مخاطب زیادی داشت اما این ایده تازه‌ای است. در کل تولیدات مکمل انیمیشن تاریخچه زیادی در کشورما ندارد؛ به‌غیر از چند کار غیرحرفه‌ای و غیرقانونی که برای چاپ تصاویر شخصیت‌های ایرانی روی جلد دفترها یا عروسک تولید شده بودند شاهد آثاری در این عرصه نبودیم اما اخیراً براساس سیاست‌های منطقی این ایده عملی شده تا انیمیشن‌های غربی، الگوی بچه‌ها نشوند. البته ابتدا بخش خصوصی مقابل طرح مقاومت می‌کرد اما وقتی موفقیت و تضمین فروش آنها را دید وارد میدان شد و این خیلی خوب است.

چرا خود شما قبل از این، ‌اقدامی نکرده بودید؟
ابتدا به‌عنوان سازندگان کار می‌خواستیم خود ما وارد عمل شویم، ولی عملاً دیدیم که کار هزینه زیادی می‌برد و شرایط ویژه‌ای می‌خواهد. البته قرارنیست هرکس تولیدی دارد خودش هم محصولات جانبی آن را هم تولید کند حتماً شرکت‌های دیگر باید این کار را به عهده بگیرند. 

به‌نظرمی‌رسد دو مجموعه شکرستان و کلاه‌قرمزی به نسبت موفق‌تر هستند در حالی‌ که پهلوانان نسبت به این دو اثر دارای کاراکترهای ملی و اسلامی بیشتری است اما آثار نوشت‌افزار یا عروسک‌های این مجموعه در بازار کمتر است، چرا؟
در صنعت انیمیشن همان‌طور که برای تولید، نیاز به هزینه است دو برابر به انواع مختلف تبلیغات احتیاج است. مثلاً اگر مجموعه پهلوانان هم به صورت سی. دی یا عروسک وارد بازار می‌شد یا از طرف خود ما اقداماتی در این عرصه صورت می‌گرفت‌، مطمئناً این انیمیشن بیشتر دیده می‌شد اما به علت محدودیت مالی نتوانستیم این کار را انجام بدهیم به همین دلیل عدم سرویس‌دهی در بخش تبلیغات باعث‌ این ضعف بوده است. ما به ناشر پیشنهاد دادیم که همزمان با فروش نوشت‌افزار پهلوانان، سی. دی آن را ارائه کنند ولی چون مجوز کار را نداشتند دنبال نکردند. متأسفانه پخش پهلوانان در تلویزیون پراکنده بود و تنها این اثر ما 26 قسمت بود که در مقابل آن مجموعه‌ها محدود بود. مجموعه شکرستان حوزه هنری را پشت سر دارد و کلاه قرمزی هم سال‌هاست پخش می‌شود و بیشتر از بچه‌ها، بزرگ‌ترها آن را می‌شناسند، خب اینها در شناخت مؤثر هستند. 

فکر می‌کنید مزیت کاراکترهای پهلوانان برای ترویج در بازار نوشت ا‌فزار چیست؟
ما سعی کردیم در این مجموعه مرام و منش پهلوانان را برای کودکان و نوجوانان به تصویر بکشیم تا کنار یک مجموعه کارتونی، درس اخلاق را هم یاد بگیرند. من معتقدم باید تصاویر اینها روی لباس بچه‌ها و لوازم درسی و بازی آنها هم باشد نه اینکه چون تولید خود ماست این را بگویم، بلکه به دلیل فرهنگ ملی و دینی که در محتوای این مجموعه نهفته است بچه‌ها باید با پهلوانان متدین، با اخلاق و قوی کشورشان آشنا شوند؛ افرادی مانند پوریای ولی که مایه افتخار و هویت ما ایرانیان هستند. 

به‌عنوان یک کارشناس فرهنگی چرا در کشورما توجه به نوشت‌افزار کمتر اهمیت داشته و اینقدر دیر به آن پرداخته شده است؟
صاحبان صنایع در این عرصه هم اذعان داشتند که ما به این مقوله مهم بی‌توجهی کردیم و به تازگی به اهمیت کار پی‌بردند و در واقع می‌دانند که چقدر در هویت‌سازی اثر دارد. جالب اینجاست دوستانی که کارچاپ و نشر داشتند قبل از این نمی‌دانستند چکار مهمی درعرصه فرهنگی انجام می‌دهند و تنها نگاه مادی به قضیه داشتند که بازارچه چیزی را قبول می‌کند. آنها فکر نمی‌کردند ناخواسته مروج فرهنگ غربی بوده‌اند و حرفه آنها یک حرفه فرهنگی است. نوشت‌افزار ما وارداتی بود ولی در دو سال اخیر سعی شده جایگاه ملی بیشتر مورد توجه باشد البته این هم باید توجیه اقتصادی داشته باشد و در زنجیره مکمل‌ها مطرح شود. تحقیقی درباره انیمیشن لاک‌پشت‌های نینجا داشتم متوجه شدم درآمد اصلی آنها از طریق تولید محصولات جانبی است و این به دلیل تبلیغ بالا از این مجموعه بوده است. یعنی فروش خود انیمیشن زیاد مهم نبوده بلکه فرهنگسازی‌ای که برای عرضه محصولات جانبی از طریق این انیمیشن انجام گرفته تولیدکنندگان آن را به سود رسانده است. 

پس می‌توان نتیجه گرفت که پیش‌تولید زمینه نوشت‌افزار تولید انیمیشن خوب و باکیفیت است. حال سؤال اینجاست که ضعف انیمیشن در کشور ما چیست؟
یکی از ارکانی که باعث ضعف انیمیشن در ایران شده این است که تولید‌کننده انیمیشن ناچار است برای صعود از هزینه‌ها کم کند و پایین آوردن هزینه به معنای پایین آوردن کیفیت است. در هر کالایی وقتی هزینه را کم کنیم تولید متوسط ارائه می‌شود. شرکت ما بعد از14 سال فعالیت هنوز اجاره‌نشین است؛ درحالی‌که تمام شرکت‌های رقیب کمتر از پنج سال برای خودشان دفتر خریدند. هزینه کارما فراتر از درآمد بوده و نتوانستیم به سوددهی برسیم چون سود در پایین آوردن کیفیت است‌ و این یعنی اینکه برای ارائه انیمیشن با کیفیت یا باید آنقدر هزینه کرد که سود آن واقعاً پایین می‌آید و تولیدکننده ممکن است از ادامه کار منصرف شود یا باید چرخه فرهنگی انیمیشن را تقویت کرد؛ چرخه‌ای که تولید نوشت افزارهای بومی و برگرفته از انیمیشن‌های داخلی پشتوانه آن باشد. در یک مثال دیگر از چرخه فرهنگی در این عرصه می‌توان از کمیک استریپ یا داستان مصور نام برد. انیمیشن و داستان مصور وابسته به هم هستند، در ژاپن و امریکا انیمیشن از پشتوانه داستان‌های مصور استفاده می‌کند ولی در کشور ما این ارتباط را نداریم حتی بعضاً مخالف هم هستند و معتقدند از نظر اقتصادی به صرفه نیست. آنهایی هم که نگاه فرهنگی دارند می‌گویند این داستان‌ها ذهن بچه‌ها را تنبل می‌کند، در حالی‌که مجلات مصور در کشوری مثل ژاپن قدمت زیادی دارد. به ‌نظر من مجلات مصور برادر دو قلوی انیمیشن هستند و در فرهنگسازی مؤثرند برای همین در ژاپن این مجلات حاکمیت دارد. مثلاً کمیک استریپ داستان‌های مصور بسیارجدی برای بزرگ‌ترهاست. پولدارترین ژاپنی یکی از صاحبان این مجله است. در ژاپن هیچ انیمیشنی درست نمی‌شود مگر همراه با کمیک استریپ باشد به همین دلیل انیمیشن در ژاپن رونق بالایی دارد. 

اغلب باب‌اسفنجی را نماد شخصیت دوجنسی یا نماد زندگی امریکایی می‌دانند که محصولات جانبی آن خیلی هم رایج شده، آیا این انیمیشن را می‌توان تهدیدی فرهنگی دانست؟
به نظرم باید با عقل و منطق مقابله کرد نه با ترس و نگرانی. اگر بخواهیم جلوی باب اسفنجی را بگیریم برعکس با ایجاد کنجکاوی باعث جذابیت آن می‌شویم. من زمانی جزو هیئت مدیره بنیاد بازی‌های رایانه‌ای بودم. گفتند بیاییم بازی‌های ممنوعه را در سایت اعلام کنیم تا شناسایی شوند؛ نتیجه معکوس شد و گرایش به این بازی‌ها شدت گرفت. در این‌باره هم وضع همین طوراست. باب‌اسفنجی دقیقاً یک فرهنگ امریکایی را با تمام المان‌های آن ترویج می‌کند اصلاً کار برای جوانان است تا کودکان و نوجوانان به همین خاطر بسیار هم دقیق روی آن کارگرافیکی شده‌، فارغ از محتوا، نشان ازخلاقیت است. لذا معتقدم به‌جای ترس باید از آن درس بگیریم. باب اسفنجی از نیازهای امروز جامعه خودشان برآمده است نه جامعه ما، یعنی آن چیزی که در حال حاضر در امریکا رواج دارد. قطعاً نوع رفتار و گفتار او تأثیرگذار است ولی نمی‌توان منعش کرد بلکه باید جبهه داخلی را تقویت کنیم و توانایی و اعتماد به نفس خودمان را با تولیدات قوی و خوب بالا ببریم تا عملاً چنین محصولاتی کنار بروند و نفی شوند البته باز هم به تبلیغات نیاز است. 

نقش رسانه‌ها به خصوص تلویزیون را برای معرفی انیمیشن داخلی چطور می‌بینید؟
تبلیغات مهم است و باید صاحبان صنعت هم در این عرصه فعال باشند، ولی چون برای تولیدات آنها تبلیغات نیست محصولات‌شان در بازار با شکست مواجه می‌شود زیرا مخاطبان آنها را نمی‌شناسند. به‌نظرم صدا و سیما نگاه سلیقه‌ای به این کارها دارد. من مدتی کار تبلیغاتی می‌کردم زمانی‌که تبلیغ کالایی پخش می‌شد درصد فروش آن بالا می‌رفت. تبلیغ تلویزیون روی فروش خیلی اثر می‌گذاشت. برای همین تلویزیون باید روی نوشت‌افزار داخلی هم تبلیغات داشته باشد آن‌هم نه مقطعی بلکه زمان‌دار. جالب است بدانید یکی از مدیران می‌گفت حمایت ما از انیمیشن تمام شد، 20 سال است که از این هنر حمایت می‌کنیم. حالا این جوان 20 ساله یعنی انیمیشن باید روی پای خود بایستد، بله زمان زیادی گذشته اما متأسفانه در این مدت زیرساخت‌ها تقویت نشدند.  انیمیشن ایران نباید مقطعی باشد هر حمایتی که از سوی تلویزیون یا ارگان‌های مرتبط انجام شود قطعاً تأثیرگذار است و بدانند ضرر نمی‌کنند. 

در نمایشگاه نوشت‌افزار امسال برخی ارگان‌ها قصد داشتند فرهنگسازی کنند در حالی که بعضاً 
کارهایشان جذاب نبود و از سر رفع تکلیف و حضور به ‌نظر می‌رسید. شما به‌عنوان یک کارشناس ضعف‌ها و قوت‌ها را چطور دیدید؟
بعضاً تصاویری که چاپ شده بودند، زمینه‌سازی برای معرفی نداشتند برای همین با شکست مواجه می‌شوند و دوام نخواهند داشت. برخی تصاویر دستورالعملی انجام شده بودند که آنها هم نمی‌توانند موفق باشند. به اعتقاد من آنهایی توفیق دارند که از قبل بسترسازی داشتند و شناخته شده بودند. امسال نوشت‌افزار چینی با تصاویر ایرانی در نمایشگاه بود؛ البته قبول دارم نمی‌توان تمام محصولات را صددرصد داخلی کرد چون برخی محصولات مانند مداد رنگی درهمه دنیا تحت سلطه چین است ولی آرزو دارم هنرمندانی پشت این قضیه باشند که طرح‌های قوی‌تر و جذاب‌تری ارائه بدهند. عده‌ای از فروشندگان می‌گفتند اگر کیفیت بالا برود قیمت‌ها بیشتر می‌شود و مردم کمتر سراغ محصول مورد نظرمی‌آیند که‌ اینها باید با تدابیری مورد بررسی قرار گیرد تا نوشت‌افزار خوب با طرح‌هایی از فرهنگ ملی و دینی برای بچه‌ها تولید شود.